‘Wie was ik’ van Alfred Schaffer is op zondag 21 maart, Wereld Poëziedag, bekroond met de Herman de Coninckprijs 2021 tijdens de feestelijke digitale matineeHet prijzengeld van de Herman de Coninckprijs bedraagt €7.500.

JURYRAPPORT HERMAN DE CONINCKPRIJS 2021

“Alfred Schaffer verwoordt in zijn trefzekere bundel een diep gevoel van ontheemding. Hij gebruikt daarvoor de blik van een gekleurde vrouw die in Nederland als verpleegster werkt, een reflectie van zijn eigen moeder die hij verloor toen hij achttien was. We kijken mee met haar naar het landschap dat ze achterliet en het landschap dat ze nieuw betreedt, naar de mensen waarvan ze zich losscheurt en de mensen waarmee ze verbinding probeert te zoeken. De gedichten tonen een scherpe aandacht voor de tastbare werkelijkheid maar ook een voortdurende vlucht in de droom en de verbeelding. De vrouw is ‘bijna levend’ en ‘bijna thuis’ (zoals in het motto van Leonard Cohen), met de nadruk op ‘bijna’. In veel verschillende dichterlijke vormen tast de dichter de verbrokkeling af die de vrouw ervaart: via het gebruik van interpunctie en opsomming bijvoorbeeld, of door het veelvuldige gebruik van haakjes, die wat gezegd wordt meteen lijken terug te nemen. Die vormelijke zoektocht duidt niet alleen op de bevreemdende ervaring van de vrouw, maar ook op de inspanning van de dichter zelf om aan deze vrouw, aan deze herinneringen (van hemzelf en van haar) uitdrukking te geven. Je voelt de kwelling en de liefde die hier samenkomen, op een noodzakelijke manier. De ondertitel ‘strafregels’ verraadt het dwingende karakter van deze herinneringsarbeid voor de dichter.

Alfred Schaffer geeft op een zeer indringende en ontroerende manier een stem aan deze vrouw en aan haar heel persoonlijke maar ook universele gevoel van nergens te zijn en niet te weten wie ze is. Het is voor een deel ook de ervaring van de dichter zelf. De bundel overrompelt je, door de volgehouden zoektocht naar betekenis, naar zin, die in elk gedicht weer hernomen wordt, moedig en wanhopig tegelijk, zonder sentimenteel te worden. ‘Wie was ik’ is tegelijk heel krachtig en heel kwetsbaar, een persoonlijke bundel die je diep raakt.”